Arapça Dil Bilgisi - 5 Soru Edatları

Soru Edatları

Soru İsimleri
مَنْ • (kim)
ما / ماذا• (ne)
أيْنَ• (nerede)
مَتى• (ne zaman)
كَيْفَ• (nasıl)
كَمْ • (kaç)
أَيُّ • (hangi)
لِماذا • (niçin)
Soru Harfleri
هَلْ• (mi?, mı?)
أَ • (mi?, mı?)
مَنْ soru edatıyla bir soru sorduğumuzda öznenin kim olduğunu sorarız.
Cevap özel bir isim ya da özneye işaret eden kelime olabilir.
مَنْ هَذا؟Bu kimdir?
هذا إمامBu, imamdır.
مَنْ soru edatının başına مَعَ (ile) eki geldiği zaman مَعَ مَنْ şeklinde kiminle anlamına gelen sorular sorulabilir.
Örneğin,
مَعَ مَنْ دَرَسْتَ للامتِحانِ؟Sınava kiminle çalıştın?
Aynı soru edatının başına مِنْ harf-i ceri gelince مِنْ+مَنْ birleşerek مِمَّنْ (mimmen) kimden şeklinde sorular oluşturulabilir.
Örneğin,
مِمَّنْ أخَذْتِ الدّواءَ؟ İlacı kimden aldın?
ما / ماذا soru edatlarıyla öznenin veya nesnenin ne olduğunu ya da ne yaptığını sorarız.
Cevap olarak bir isim gelebildiği gibi bir zamir de gelebilir. Örneğin,
هذا هو Bu o’dur.
ما هذه؟ Bu nedir?
هذه نَظّارة Bu bir gözlüktür.
ما هذه؟ Bu nedir?
هذا جَوّال Bu bir cep telefonudur.
ماذا أكَلْتِ في الفُطور؟ Kahvaltıda ne yedin?
أكَلْتُ بَيْضًاYumurta yedim.
ماذا تَشْرَبُ؟ Ne içiyorsun?
أشْرَبُ الشّايَÇay içiyorum.
أيْنَ soru edatıyla bir nesnenin yerini, öznenin nerede olduğunu, nereye gittiğini sorabiliriz.
Cevap mutlaka bir yer ismine işaret etmelidir.
Bu soru edatının başına مِنْ harf-i ceri gelince مِنْ أيْنَ nereden şeklinde sorular oluşturulabilir.
Örneğin nerelisin diye sormak için مِنْ أيْنَ أنْتَ؟ deriz.
مَتى soru edatıyla bir işin, eylemin ne zaman olduğunu sorabiliriz.
Cevap mutlaka bir zamana işaret etmelidir.
Bunu yaparken يوم ,فصل ,دقيقة ,ساعة ,شهر ,سنة gibi zaman bildiren sözcüklerin başına
قَبْلَ , بَعْدَ gibi zaman zarfları getirebiliriz.
أَيُّ soru edatıyla, öznenin veya nesnenin hangi zamanda, mekanda olduğunu ya da ne olduğunu sorabiliriz.
Bu soru edatından sonra gelen isimler daima mecrûrdur.
Diğer soru edatları mebnî olmasına rağmen أَيُّ mebnî değil, mu‘rebdir.
Yani cümledeki konumuna göre harekesi değişir.
Örneğin soruda geçen isim konum olarak merfû ise أيُّ , mansûb ise أيَّ , mecrûr ise أيِّ olarak gelir.
Örneğin,
إلى أين تَذهبُ؟ ومَتى تَرجِعُ؟ Nereye gidiyorsun? Ve ne zaman dönüyorsun?
أَذهبُ إلى أسكيشهير وأرجِعُ بَعْدَ يَوْمَيْنِ Eskişehir’e gidiyorum. İki gün sonra dönüyorum.
أيَّ درسٍ تَدْرُسين؟ Hangi derse çalışıyorsun?
أدْرُسُ العَرَبِيّةَ Arapçaya çalışıyorum.

كَيْفَ soru edatıyla nasıl sorusuna cevap ararız.
“Nasıl, nasılsın, nasıl yaptın, nasıl gittin …” gibi soruları bu edatla sorarız.
Cevap olarak da kişinin, nesnenin ya da eylemin nasıl olduğunu belirtiriz.
كَمْ soru edatıyla “……kaç?, kaç ….var?” gibi sorulara cevap ararız.
Bu soru edatının başına بِ harf-i cerini getirince بِكَمْ şeklinde fiyat olarak “…kaça?” eklinde bir soru sorabiliriz.
Bu soru edatının cevabıyla ilgili kapsamlı örnekler sayılarla birlikte verilecektir.
كَيْف تحضُرین إلى المدرسة؟ Okula nasıl geliyorsun?
أحْضُرُ إلى المدرسةِ عَلى الأقْدام Okula yürüyerek geliyorum.
كَمْ كِتابًا في الحقيبة؟ Çantada kaç kitap var?
في الحقييةِ كُتُبٌ كَثيرةٌ Çantada çok kitap var.
لِماذا soru edatıyla niçin sorusuna cevap ararız.
Bu soruya cevap verirken cümlemize لِأنَّ (li-enne, çünkü) diyerek başlarız.
Bu ifadeden sonra isim gelebildiği gibi, bitişik nesne zamirleri de gelebilir.
Bitişik zamir doğrudan لِأنَّ nin sonuna eklenir.
Örneğin لِأنَّكَ (li-enneke, çünkü sen).
لِأنَّ yâu’l-mutekellim’e bitiştiğinde ise iki tür kullanım uygundur:
Birincisi li-enne’nin son harekesini koruyabilmek ve kolay okuyabilmek için araya nûn-u vikâye adı verilen bir kaynaştırma harfi eklenerek لِأنَّني (li-ennenî, çünkü ben) biçiminde; ikincisi, nûn-u vikâye olmaksızın لِأنّي (li-ennî, çünkü ben) şeklindeki kullanım.
Örneğin,
لماذا تَعِبْتَ؟ Niçin yoruldun?
لِأنّني عَمِلْتُ كثيراً Çünkü ben çok çalıştım.
Şimdi de soru harflerini kullanarak örnek sorular ve cevaplar verelim.
Soru harfleriyle oluşturulan sorularda “….mı, …..mi, …… midir, ……mudur?” gibi sorulara cevap verilir.
Temel soru cümleleri bu soru harfleriyle kurulur.
Dikkat
Soru harfleriyle sorulan sorulara cevap olarak evet نعم veya hayır لا sözcükleri kullanılır.
Bu sorulara verilen olumsuz cevaplar 9. bölümde olumsuzlukla birlikte anlatılacaktır.
هَلْ هذا طَيرٌ ؟ Bu bir kuş mudur?
نعم، هذا طيرٌ Evet, bu bir kuştur.
أَ هذا لُغْزٌ؟ Bu bir bulmaca mıdır?
نعم، هذا لُغْزٌ Evet, bu bir bulmacadır.







http://2kelime.com/     -     [email protected]